Spis treści Dalej

Dieta ziemniaczana

. Niekiedy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach zaawansowanej niewydolności nerek zalecana jest dieta zawierająca jedynie 20-25 g białka na dobę czyli tzw. "dieta ziemniaczana". Główne składniki tej specjalnej diety to:
1 kg obranych ziemniaków, 12 dkg (pół kostki) masła, 5 dkg cukru, 30 dkg warzyw i owoców.
Uzupełnieniem diety są preparaty witaminowe i metionina przepisane przez lekarza.
Podane wyżej składniki służą do przyrządzenia posiłków na cały dzień. Posiłki powinny być podawane w małych porcjach, ale 5-6 razy dziennie. Ziemniaki można podawać gotowane lub pieczone, w łupinach lub po obraniu. Powinny być podawane z dodatkiem świeżego, surowego masła i warzyw. Można też z nich przyrządzać przeróżne potrawy (np. kluski śląskie, kotlety, zapiekanki, placki, frytki itp). Trzeba jednak pamiętać, że wszystkie te potrawy przygotowywane są bez dodatku soli kuchennej. Za to, wyjątkowo, aby urozmaicić monotonię diety ziemniaczanej, można sporządzać potrawy z ziemniaków smażonych na tłuszczu oraz pieczonych lub zapiekanych z dodatkiem tłuszczu. Stosować można wyłącznie tłuszcze lekkostrawne: świeże masło, olej rzepakowy, sojowy lub słonecznikowy, oliwę z oliwek.
Wadą ziemniaków jest zbyt duża zawartość potasu, który u części chorych nie jest zbyt wskazany. Można ją jednak usunąć (znacznie obniżyć poziom potasu w potrawie), stosując metodę podwójnego gotowania: obrane i pokrojone na mniejsze kawałki ziemniaki wkłada się do zimnej wody i obgotowuje (gotując je przez kilka lub kilkanaście minut). Następnie ziemniaki odcedza się, ponownie zalewa świeżą wodą i dogotowuje do miękkości (patrz też str. 111). Oprócz ziemniaków do przyrządzenia potraw stosuje się także mąkę ziemniaczaną (do kotletów, placków, klusek), bez której potrawy mogłyby nie mieć odpowiedniej konsystencji. Uzupełnieniem diety ziemniaczanej jest pieczywo skrobiowe, które może być spożywane bez żadnych ograniczeń (chleb skrobiowy, bułki lub słodkie pieczywo z mąki ziemniaczanej).
Chorzy, u których nastąpiła konieczność zastosowania diety ziemniaczanej często cierpią na brak apetytu. Aby, przynajmniej w części przeciwdziałać niechęci do jedzenia, należy zadbać o apetyczny wygląd i woń przyrządzanych posiłków. Pomóc tu mogą różne przyprawy ziołowe (z ziół świeżych lub suszonych) oraz dodatek do potraw czosnku, cebuli i pieprzu ziołowego.
Ilość płynów w diecie ustala lekarz. Jest ona zależna od stopnia wydolności nerek. Kontrolę przyjmowania płynów znacznie ułatwia codzienne ważenie chorego - różnica wagi z dnia na dzień nie może przekraczać 1 kg.

PRZYKŁADY PRZEPISÓW

Chleb z mąki skrobiowej
1/2 kg mąki ziemniaczanej, 2 gotowane ziem-niaki, 1 szklanka (200 ml) wody, 1/2 szklanki (100 ml) mleka, 50 g drożdży, nasiona kminku

W ciepłej kuchni rozrobić drożdże z 50 ml mleka i łyżeczką cukru. Pozostawić do wyrośnięcia. Ugotowane i jeszcze ciepłe ziemniaki przetrzeć przez grube sitko lub dokładnie rozgnieść praską. Zaczyn z drożdży i przetarte ziemniaki dodać do mąki. Stopniowo dolewając wodę starannie wyrobić ciasto. Kto chce może, pod koniec wyrabiania, dodać do ciasta nieco kminku. Nasmarować formę do ciasta oliwą. Gdy ciasto nabierze odpowiedniej konsystencji nałożyć je do połowy wysokości formy i pozostawić do wyrośnięcia. Włożyć do średnio nagrzanego piekarnika i upiec na złocisty kolor.
Wypiek zawiera około 10 g białka i 100 mg sodu.

Kluski ziemniaczane
Weź na 1 porcję: 2-3 niezbyt duże (100 g) ugotowane ziemniaki, 1/2 jajka kurzego lub samo białko, 2 łyżki mąki ziemniaczanej, 2 łyżki mąki pszennej, 1 łyżeczkę posiekanej natki pietruszki, 1 łyżeczkę oliwy z oliwek lub oleju sojowego

Ciepłe, świeżo ugotowane ziemniaki rozgnieść. Po ostygnięciu dodać jajko, mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną i wyrobić ciasto. Na desce podsypanej mąką uformować z ciasta wałek o średnicy około 2 cm. Wałek lekko spłaszczyć i pokrajać w skośne, 2-3 cm długości, kluseczki. Tak przygotowane kluski wrzucić na wrzącą wodę i gotować około 5-8 minut. Odcedzić i przełożyć na talerz natarty ząbkiem czosnku. Przed podaniem można posypać zrumienioną na patelni (bez tłuszczu) tartą bułką z chleba skrobiowego. Polać oliwą i posypać natką pietruszki. Tartą bułkę można zastąpić gotowymi otrębami.
Porcja zawiera około 7 g białka i 40 mg sodu.

Knedle z wiśniami
Weź na 1 porcję: 2-3 niezbyt duże (około 80 g) ugotowane ziemniaki, 1 łyżkę mąki pszennej, 1 płaską łyżkę mąki ziemniaczanej, 1/2 jajka lub samo białko, kilka wiśni (60 g)), 1 łyżeczkę masła, 1 łyżeczkę tartej bułki, cukier puder

Owoce przebrać, umyć, osączyć i wydrylować. Ziemniaki zemleć. Dodać jajko i mąkę. Zarobić ciasto. Z ciasta uformować wałek i pokrajać go na kawałki długości 2-3 cm. Dłoń oprószyć mąką, wziąć kawałek ciasta, zrobić z niego placuszek, nałożyć wiśnię, zlepić brzegi i uformować kulkę. Przygotowane knedle włożyć do wrzącej wody. Zagotować. Przykryć garnek pokrywką i zmniejszyć ogień. Gotować około 8 minut. Ugotowane knedle wyjąć łyżką cedzakową, przełożyć natalerze i posypać zrumienioną na patelni (beztłuszczu) tartą bułką. Przed podaniem, już na talerzu, posypać knedle cukrem i polać świeżym masłem.
Porcja zawiera około 6 g białka i 50 mg sodu.

Kotlety ziemniaczane
Weź na 1 porcję: 4 ugotowane ziemniaki, 1 łyżkę mleka, 1 łyżkę mąki ziemniaczanej, 1/2 żółtka, 1/4 drobno posiekanej średniej cebuli, kminek, koperek lub pieprz ziołowy do smaku

Ugotowane ziemniaki rozetrzeć. Dodać zioła przyprawowe, przysmażoną na maśle drobno posiekaną cebulkę, mleko, żółtko i mąkę ziemniaczaną. Wyrobić wszystko na jednolitą masę. Z masy uformować kotlety. Otoczyć w tartym suchym chlebie skrobiowym. Smażyć na maśle na złoty kolor. Podawać z sosem, jarzyną lub surówką.
Porcja zawiera około 5 g białka i 25 mg sodu.

Krokiety ziemniaczane
Przyrządzić masę jak na kotlety. Różnica polega jedynie na kształcie potrawy. Z przygotowanej masy uformować wałek (średnicy 2-3 cm), pokrajać go w równe porcje długości 7-8 cm. Usmażyć lub upiec w zależności od upodobania.

Placki ziemniaczane
Weź na 1 porcję: 4 obrane (200 g) ziemniaki, 1 średniej wielkości (60 g) cebulę, 3 łyżki mąki ziemniaczanej, 4-5 łyżek oliwy, 2 ząbki czosnku

Ziemniaki i cebulę zetrzeć na tarce z drobnymi otworami. Masę wymieszać z mąką i drobno posiekanym czosnkiem. Na patelni rozgrzać oliwę. Na tłuszcz kłaść łyżką niezbyt grube placki. Smażyć z obu stron. Podawać na ciepło.
Porcja zawiera 3 g białka i 15 mg sodu.

Pyzy
Weź na 1 porcję: 3 surowe ziemniaki, 1 ugotowanego ziemniaka, 1 łyżeczkę mąki skrobiowej

Surowe ziemniaki obrać i zetrzeć na tarce. Gotowanego ziemniaka rozgnieść. Połączyć. Dodać mąkę ziemniaczaną. Wyrobić ciasto. Uformować kulki. Gotować w nieosolonej wodzie.
Porcja zawiera około 5 g białka i 15 mg sodu.

Sałatka z ziemniaków
Weź na 1 porcję: 3 ugotowane (150 g) ziemniaki, 1/2 średniej (50 g) cebuli, 1 łyżka oliwy

Ugotowane ziemniaki pokrajać na plasterki, wymieszać z drobniutko posiekaną cebulą i łyżką oliwy. Można przyprawić do smaku sokiem wyciśniętym z cytryny i pieprzem ziołowym.
Porcja zawiera około 4 g białka i 10 mg sodu.

Zapiekanka z porami
Weź na 1 porcję: 3 ugotowane (150 g) ziemniaki, kawałek (100 g) oczyszczonych porów, 1/2 szklanki wywaru z warzyw, 1 łyżeczkę masła, 1/2 łyżeczki mąki ziemniaczanej, 1 łyżkę posiekanego szczypiorku, pieprz ziołowy

Pory pokrajać, włożyć do rondelka, dodać łyżeczkę masła i łyżkę wywaru. Chwilę poddusić. Dolać resztę wywaru. Dodać mąkę ziemniaczaną. Zamieszać i zagotować. Ziemniaki pokrajać w plasterki i ułożyć warstwami, przekładając przygotowanymi porami, w żaroodpornym naczyniu. Wstawić do piekarnika i zapiec. Wyjąć. Położyć na wierzchu kawałek masła i posypać posiekanym szczypiorkiem. Podawać w tym samym naczyniu, w którym potrawę przygotowywano.
Porcja zawiera około 4 g białka i 15 mg sodu.

Ziemniaczanka
Weź na 1 porcje: 1-2 ziemniaki (około 100 g), kawałek pietruszki (50 g), 1 małą cebulkę, 1 łyżeczkę mąki, 2łyżki śmietany, kawałek listka laurowego, natka pietruszki, majeranek

Pietruszkę umyć, rozdrobnić i ugotować z niej i z cebuli wywar. Odcedzić. Obrane ziemniaki starannie wypłukać, pokrajać w kostkę i zalać przygotowanym wywarem. Ugotować. Pod koniec gotowania dodać majeranek i wymieszaną ze śmietaną mąkę. Posypać zieleniną i podawać.
Porcja zawiera około 3 g białka i 60 mg sodu.

Ziemniaki faszerowane
Weź na 1 porcję: 4 duże ziemniaki, 1 łyżeczkę masła, 1 łyżkę śmietany, 1/4 średniej cebuli

Ziemniaki obrać, umyć, przekroić na połówki i wykroić nożykiem środki. Wykrojone części ziemniaków ugotować, odcedzić, dodać masło, śmietanę, pokrojoną i zrumienioną na maśle cebulę oraz pieczarkę. Wyrobić na jednolitą masę. Masą wypełnić wydrążone ziemniaki. Ułożyć je na aluminiowej folii lub w żaroodpornym naczyniu i upiec.
Porcja zawiera około 4 g białka i 20 mg sodu.

Ziemniaki z bazylią
Weź na 1 porcję: 4 średnie (170 g) ziemniaki, 1 łyżeczkę masła, 1 łyżeczkę świeżych liści bazylii

Ziemniaki ugotować w niesolonej wodzie. Odlać. Dodać masło i bazylię. Dobrze utłuc pałką. Jeszcze gorące formować w dłoniach jak klopsiki lub nakładać na talerz łyżką.

Przykładowe jadłospisy diety ziemniaczanej

 

Przykład A Przykład B
Przykład jadłospisu w okresie wyrównanym.
(dieta bez większych ograniczeń - bogata w owoce, soki owocowe i warzywne, surówki oraz płyny)
Przykład jadłospisu w okresie niewyrównanym.
(dieta uboga w białko i sód, ilość płynów kontrolowana, aby nie dopuścić do obrzęków)

I śniadanie

- ziemniaki pieczone w łupinach (100 g), masło (20 g), tarta marchewka (80 g), cukier (30 g)

II śniadanie

- puree ziemniaczane (150 g) z selerem (100 g) i masłem (20 g), herbata z cukrem (10 g)

Obiad


- placki ziemniaczane (300 g ziemniaków, 50 g
cebuli, 40 g oleju, 60 g mąki ziemniaczanej)



Podwieczorek

- puree ziemniaczane (150 g ziemniaków, 20 g masła, 20 g koperku), herbata z cukrem (10 g)

Kolacja

- sałata zielona, babka z ziemniaków (200 g gotowanych ziemniaków, 40 g mąki ziemniaczanej, 20 g masła).

I śniadanie

- puree ziemniaczane (ziemniaki 150 g),
masło (10 g), jabłko pieczone, herbata z cukrem


II śniadanie

- sałatka z ziemniaków (150 g gotowanych
ziemniaków, 30 g cebuli, 10 g oleju, 10 g cytryny)


Obiad

- kotlety ziemniaczane (300 g ziemniaków, 10 g
pietruszki, 50 g cebuli, 40 g mąki ziemniaczanej, 20 g oleju), surówka (seler 80 g, jabłko 20 g, cytryna 10 g)


Podwieczorek

- ziemniaki pieczone w folii aluminio-
wej (100 g ziemniaków, 10 g masła, przyprawy)


Kolacja


- frytki (260 g), olej (70 g), sałata (20 g), herbata

 

Główna strona

Poprzednia strona

Spis treści

Następna strona

Wyjście



Ta strona znajduje się na serwerze bezpłatnych kont i stron OptimusNet http://friko.onet.pl/